Τετάρτη, 15 Φεβρουαρίου 2012

ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΚΑΠΟΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΔΕΣ

Η Ένταξη των Καραμανλήδων στην Ελληνική Κοινωνία

Οι Καραμανλήδες μετά την υπογραφή της Συνθήκης της Λοζάνης άρχισαν να έρχονται στην Ελλάδα από το έτος το 1924. Η ένταξη τους στην Ελληνική Κοινωνία δεν έγινε πολύ εύκολη. Οι άνδρες παρόλο που ξέρανε σε μικρό επίπεδο τα ελληνικά οι γυναίκες μέχρι σύντομο χρονικό διάστημα δε μιλούσανε τα ελληνικά. Αυτό καθυστέρησε την ένταξη τους στην Ελληνική Κοινωνία. Ένας λόγος παραπάνω ήταν ότι διασκορπίστηκαν σε χωριά. Συνήθως στη Μακεδονία και τη Θράκη εγκαταστάθηκαν. Δηλαδή όπως εξηγεί ο Άγιος Αρσένιος ο Καππαδόκης, έγιναν ` Γαρμάν Τσορμάν` δηλαδή έγιναν κομμάτια στην ελληνική γη. Όμως ακόμη κι σήμερα στις γιορτές και σε σημαντικές μέρες η γλώσσα της τελετής είναι η Τουρκική. Κατά τα λεγόμενα υπάρχουν ακόμα κάποια χωριά που μιλιούνται ακόμη τα τουρκικά με την καππαδοκική προφορά η οποία σιγά σιγά εγκαταλείπεται στην Τουρκία.

Επίσης ένα άλλο παράδειγμα της γλώσσας που μιλούσαν είναι η ομιλία ενός δημάρχου με τον Αρχηγό της τότε Ελλάδας τον Μεταξά. Η οποία η ομιλία ξεκινάει στα ελληνικά μια παράγραφο και τα υπόλοιπα στα τουρκικά. Αυτό δείχνει ότι μέχρι το 1939 ακόμη και οι αρχηγοί των κοινωνιών των Καραμανλήδων παρόλο που είχαν μια άμεση επικοινωνία με το κράτος δε μπορούσαν να μιλήσουν τη γλώσσα του κράτους. Θα βρείτε κάποια αποσπάσματα της ομιλίας του δημάρχου στις τελευταίες σελίδες.

Οι Καραμανλήδες γιατί μιλάνε ακόμα τα τουρκικά;

Μια θεωρία που ισχυρίζεται στην Ελλάδα είναι η εξής. Ότι Οι Σελτζούκοι Τούρκοι υποχρέωσαν το λαό της Καππαδοκίας ή να μιλάνε τα ελληνικά και να γίνουν Μουσουλμάνοι ή να παραμένουν Χριστιανοί και να εγκαταλείπουν τη γλώσσα τους. Όταν μελετάμε το πληθυσμό της Καππαδοκίας δεν είναι πολύ λογική θεωρία.

Οι Καραμανλήδες που ήρθαν από την Τουρκία το 1924 δεν είχαν άλλη γλωσσική επιλογή. Εκτός από τα τουρκικά δε μιλούσανε άλλη γλώσσα. Κατά τα γραμμένα της Καθηγήτριας Ευαγγελίας Μπαλτά, στη Καππαδοκία από τα 86 Χριστιανικά χωριά μιλούσαν τα 60 τουρκικά. Τα υπόλοιπα την ελληνική με μια πολύ διαφορετική διάλεκτο. Αυτή η ελληνική διάλεκτος σχεδόν εξαφανίστηκε. Τα τουρκικά με την καππαδοκική προφορά μιλιούνται ακόμα και σε πολιτιστικό επίπεδο και σε κοινωνικό επίπεδο. Αλλά κι αυτό σύντομα μπορεί να εξαφανιστεί. Με την επιρροή της εκπαίδευσης τα αμιγώς χωριά διασπούνται και πλέον μπαίνουν στα αμιγώς καραμανλίδικα χωριά μια `κεντρο-ελληνική` ιδεολογία. Τα τουρκικά τραγούδια μεταφράζονται στα ελληνικά και αυτό ίσως μπορεί να θεωρηθεί ένα τέλος ενός πολιτισμού.

Οι Καραμανλήδες και το Τουρκορθόδοξο Πατριαρχείο

Κατ’ αρχάς τι είναι το Τουρκορθόδοξο Πατριαρχείο; Το Τουρκορθόδοξο Πατριαρχείο είναι ένα ίδρυμα που ιδρύθηκε με την ενθάρρυνση της Διοίκησης της Άγκυρας για το σκοπό να βγάλει το Οικουμενικό Πατριαρχείο από τα εδάφη της Τουρκίας το 1922. Στην ίδρυση του Πατριαρχείου αυτού έπαιξε μεγάλο ρόλο ένας Καραμανλής ο Παπά Ευθύμ Καραχισαρίδης. Ο Καραχισαρίδης μετά από μια διαφωνία με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, προσπάθησε να μαζέψει όλους τους Καραμανλήδες κάτω από ένα `Εθνικό` Πατριαρχείο. Και με τις βοήθειες της Άγκυρας, ορίζοντας κάποιους Μητροπολίτες ( Κάποιους με βία) ολοκλήρωσε την ίδρυση του Τουρκορθόδοξου Πατριαρχείου στην Καισάρεια. Κατά τα γραμμένα του Καθηγητή Ελτσίν Ματζάρ πήρε την υποστήριξη πολλών Καραμανλήδων από τον δυτικό Πόντο μέχρι την Καππαδοκία. Αλλά μετά την Ανταλλαγή Πληθυσμών μεταξύ των δύο χωρών, έφυγαν και οι Καραμανλήδες. Διότι ήταν Χριστιανοί Ορθόδοξοι. Το Πατριαρχείο αυτό το 1924 μετακόμισε στην Κωνσταντινούπολη με την ειδική άδεια του Μουσταφά Κεμάλ Πασά. Επίσης με τον Παπά- Ευθύμ, 64 άτομα δεν στάλθηκαν με την ανταλλαγή. Έκτοτε επιβιώνει αυτό το Πατριαρχείο στην Κωνσταντινούπολη. Από τότε που μετακόμισε στην Πόλη, ο ρόλος που έπαιξε ήταν πιο πολύ να διασπάσει την κοινότητα του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Πολλές φορές το κατάφερε. Αλλά στο τέλος και τα δύο Πατριαρχεία έμειναν δίχως κοινότητες.

Οι Καραμανλήδες και η Ορθοδοξία

Οι Καραμανλήδες είχαν μια άμεση και πολύ δεμένη σχέση με την Ορθοδοξία. Τα περισσότερα καραμανλήδικα βιβλία είναι πάνω στην εκκλησία και την Ορθοδοξία. Σε αυτά τα βιβλία είχαν ένα παράξενο μουσουλμανικό λεξιλόγιο. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο που ασκούσε μια κεντρο-ελληνική πολιτική και εκπαίδευση, αυτό στους Καραμανλήδες πέρασε μόνο ως γραφή. Σε περισσότερα θρησκευτικά βιβλία των Καραμανλήδων έγραφε αυτή η εξήγηση : Τύποις εξεδόθη εις Τουρκικήν απλήν διάλεκτον προς ωφέλειαν των χρείαν εχόντων απλουσάτων εκείνων ευσεβών Χριστιανών.

Οι πρώτες καραμανλήδικες γραφές βγήκαν μεταξύ 1780-1810 από τον Σεραφείμ της Άγκυρας. Ο οποίος ήταν από την Αττάλεια και με μεγάλη πιθανότητα ήταν Καραμανλής. Δεν υπάρχουν γραπτά κείμενα αν οι Καραμανλήδες έκαναν της λειτουργίες τους στα τουρκικά. Αλλά είναι σίγουρο πως διάβαζαν το Ευαγγέλιο και τις προσευχές τους στα τουρκικά. Η καλύτερη απόδειξη γι’ αυτό είναι το `ΙΠΑΤΕΤΝΑΜΕ` δηλαδή το Προσευχητάριον που τυπώθηκε στο Οικουμενικό Πατριαρχείο το 1840.



Επίσης το Ψαλτήριον στα καραμανλίδικα είναι στην παρακάτω είκονα.





Θα βρείτε παρακάτω κάποια άλλα παραδείγματα.



Η Καραμανλήδικη Γλώσσα και οι Ιδιαιτερότητές της

Η Καραμανλήδικη γλώσσα είναι μια τοπική καππαδοκική προφορά της τουρκικής γλώσσας, με τουρκική γραμματική και πλούσιο λεξιλόγιο. Η μοναδική επιρροή από τη γλώσσα του Οικουμενικού Πατριαρχείου η οποία ήταν η ελληνική ήταν μόνο κάποιες θρησκευτικές λέξεις. Οι Καραμανλήδες (αν ήταν) τη μητρική τους γλώσσα τη διατήρησαν με προσοχή. Ακόμη και στην Πόλη που ζούσανε ανάμεσα σε μια συντριπτική Ρωμαίικη Κοινότητα γράφανε Καραμανλήδικα (τουρκικά με ελληνικούς χαρακτήρες). Το βλέπουμε σε κάποιους τάφους στο Ορθόδοξο Νεκροταφείο του Βαλουκλιού. Μπορείτε να τα συναντήσετε και στην είσοδο της Μονής Ζωοδόχου Πηγής της Κωνσταντινούπολης. (Θα βρείτε επίσης κάποια παραδείγματα στο τέλος της εργασίας.)

Τέλος, για κάθε θρησκευτική λέξη βρήκαν τις αντίστοιχες λέξεις οι οποίες μπορεί να μην ήταν τουρκικές αλλά ήταν στη χρήση των Μουσουλμάνων Τούρκων. Θα βρείτε κάποια παραδείγματα από κάτω.

Σουλτάν Βαλιτουλλάχ – Παναγία

Σέρασκερ – Αρχάγγελοι

Ουτσλού Τεσλίς – Αγία Τριάδα

Αλλάχ – Θεός

Ιπατετναμέ – Προσευχητάριον

Ιντζίλι Σερίφ – Ευαγγέλιο

Ζεπούρι Δαβίδ – Ψαλτήριον

Εσκί Αχίτ – Παλαιά Διαθήκη

Σεμαβή Πατισάχ - Βασιλεύ Ουράνιε

Ιζζέτ Πετερέ, Ογουλά βε Αζίζ Ρουχά - Δόξα Πατρί και Υιό και Άγιο Πνεύματι



Κάποιες θεωρίες που ειπώθηκαν και λέγονται για τους Καραμανλήδες και τους Τουρκόφωνους Έλληνες είναι ως εξής.

- Οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί που ζούσαν στο Σουλτανάτο Καραμανίας υποχρεώθηκαν να μιλάνε τουρκικά όπως και όλοι. Γιατί η γλώσσα του Σουλτανάτου της Καραμανίας ήταν η τουρκική και η ομιλία της ήταν υποχρεωτική. Αλλά αυτό ίσχυε και στα σπίτια και όχι μόνο σε δημόσιους χώρους; Ο Πορθητής που πήρε τη Καραμανία το 1462* εξόρισε τους Καραμανλήδες σε διάφορα μέρη της Αυτοκρατορίας για να μην ενωθούν ξανά για εξέγερση. Οι κοινότητες που λέμε Τουρκόφωνοι Έλληνες μπορεί να ήταν μια συνέπεια αυτής της εξορίας. Επίσης οι Καραμανλήδες είναι μια πιο προχωρημένη κατάσταση των Τουρκόφωνων Χριστιανών. Γιατί εκεί που ζούσανε δεν αποτελούσαν μειονότητα μέσα στη Χριστιανική Μειονότητα. Αντιθέτως ήταν πλειοψηφία.



- Ακριβώς εδώ μπορούμε να θέσουμε τη δεύτερη θεωρία. Ότι οι Τούρκοι απαγόρευσαν την ομιλία της ελληνικής γλώσσας σε ορισμένα μέρη της επικράτειάς τους. Παραδείγματος Χάριν, στη Καππαδοκία, τη Μπάφρα και Σαμψούντα, σε κάποια μέρη της Προύσας επίσης σε πολλές περιοχές της Πισιδίας και Κιλικίας (Αττάλεια, Μάκρη, Άδανα, Αλάνια και Μούγλα). Οι Τουρκόφωνες Κοινότητες δεν ήταν μόνο στην Καππαδοκία. Δηλαδή σε πιο ασήμαντες περιοχές και όχι σε αστικά κέντρα.



- Η τρίτη θεωρία είναι ως εξής. Οι Ελληνόφωνοι Καππαδόκες υποθέτουν πως το όνομα Καράμαν έρχεται από τις λέξεις Καρά Ιμάν. Δηλαδή Μαύρη Πίστη. Για να ξεχωρίσουν τους Χριστιανούς από τους Μουσουλμάνους Τούρκους. Αλλά οι ίδιοι οι Καραμανλήδες το εξηγούν ότι Καρά Ιμάν σημαίνει `Βαθιά Πίστη`. Οι Καραμανλήδες το θεωρούν βασιζόμενοι στη Βαθιά Πίστη τους.

Το Τη Υπερμάχω στα τουρκικά.